Marlies Ott: Ken je plek

Laatst hoorde ik over een bestuurder die de financiële cijfers van de organisatie zo had getoond dat er een extra somber beeld uit naar voren kwam. Zijn bedoeling was om daarmee een sense of urgency in de organisatie te krijgen en meer beweging naar herstel. Het liep anders. Medewerkers geloofden de cijfers niet, er kwam opstand en vervolgens een interim-bestuurder die met veel minder sombere cijfers kwam. Daarmee bevestigde hij dat de cijfers ook anders gezien konden worden. De bestuurder zat met zijn goede bedoelingen thuis.

Wat was er misgegaan?

De bestuurder had zich de organisatie meer toegeëigend dan hem toekwam. Hij was vergeten dat hij slechts een passant is – weliswaar eindverantwoordelijk – in een organisatie waar anderen ook hun verantwoordelijkheid moeten kunnen dragen. En dat betekent openheid van zaken geven. Je kunt tegenwerpen: “Maar het hoort toch bij besturen dat je cijfers interpreteert en er een verhaal van maakt?” Betekenis geven aan cijfers is inderdaad een belangrijke taak van de bestuurder. Maar het gaat erom dat je als bestuurder hetzelfde verhaal houdt tegen je medewerkers als wat je tegen jezelf in de spiegel zou zeggen. Als je dat niet doet, gaat het mis. Mensen hebben het door als het verhaal net anders is, hoe goed de bedoelingen ook zijn. Onderschat de medewerkers niet.

Ook als manager of raad van toezicht kun je gemakkelijk in de verleiding komen om een verhaal uit goede bedoelingen wat te vertekenen. De valkuil van een paternalistische opstelling is groot. Wees je daarom bewust van je plek. Een organisatie wordt door velen in de lucht gehouden en jouw verantwoordelijkheid daarbij is de informatie zo met anderen te delen zoals je die zelf analyseert en interpreteert, dus zonder dubbele agenda. Zo behoud je je geloofwaardigheid.

Marlies Ott is programmadirecteur bij het Erasmus centrum voor management development in de zorg.