Irakese gretigheid naar praktijkervaring

Ronald Brons, kaakchirurg in Tergooiziekenhuizen, is in april 2006 in het universitaire ziekenhuis van Sulaimani geweest, in Noord-Irak. De stad heeft zo’n twee miljoen, grotendeels Koerdische, inwoners. Brons kwam er via-via terecht. Een grote Amerikaanse hulporganisatie helpt daar met de wederopbouw. “Die organisatie heeft daar ook een school voor weduwen en andere alleenstaande vrouwen neergezet. Een bevriende tandarts ontmoette een Nederlandse vrouw die daar een jaar werkte. Via haar is hem gevraagd om daar een paar keer te gaan helpen en hij heeft mij weer uitgenodigd.” Brons deed er enkele complexe kaakchirurgische ingrepen en gaf een twintigtal colleges voor tandartsen en kaakchirurgen in opleiding.

In het opleidingsziekenhuis in Sulaimani werken veel artsen die uit Bagdad gevlucht zijn, vertelt Brons. “Zij werkten in volslagen harmonie met de lokale Koerdische hoogleraren.” Er was een enorme inhaalslag op theoretisch gebied gaande. “Onder Saddam was in Irak geen vakliteratuur te krijgen. Ze hadden de internationale ontwikkelingen al die tijd dus moeilijk kunnen volgen. Na de val van Saddam kwamen vooral via Iran – waar geen copyright bestaat – Iraanse, Syrische, maar ook Engelse boeken binnen. Maar de spullen en de ervaring om het in de praktijk te brengen, daar ontbrak het nog aan.” Daarvan is Brons wat gaan brengen. “Aan de operatietafel stonden de studenten en specialisten in opleiding in mijn nek te ademen.”

Onaf gevoel

Brons verbleef ruim twee weken in Irak. Een “bijzondere ervaring”, maar veel voldoening heeft het hem niet gegeven. “Het was een druppel op een gloeiende plaat. Je geeft hoogstens een aanzet tot een manier van denken. Hoe je een tandheelkundig curriculum opzet bijvoorbeeld. Er is enorme behoefte aan structuur, maar onze structuur kan niet zomaar daar geïntroduceerd worden.” Om veiligheidsredenen is Brons sindsdien niet meer terug geweest; het is te onrustig geworden in het gebied. Brons is daardoor blijven zitten met een “onaf gevoel”. “Maar dat is geen reden om het niet meer te doen.”

Materiaaltekort

Hij beseft sinds zijn reis des te beter hoe verwend wij zijn met de beschikbaarheid van gespecialiseerde zorg. “Daar is de geografische spreiding vele malen groter. Zorgverleners hebben er daardoor veel meer vaardigheden dan in Nederland. Dan heb ik het nadrukkelijk niet over de kwaliteit, maar wel over het scala aan handelingen die zij kunnen verrichten. In zo’n opleidingsziekenhuis zie je een concentratie van moeilijkere problemen die specialistische deskundigheid vragen.”

Toch zul je Brons niet horen zeggen dat het hier ideaal is vergeleken met in Irak. “De situaties zijn niet te vergelijken. Daar is materiaaltekort een groot probleem, hier ligt het probleem meer op het gebied van regelgeving. Daar is de dokter degene die over de zorg gaat en bepaalt wat er gebeurt. Hier is de zorg een samenspel tussen verschillende partijen. Dat maakt het werken een stuk ingewikkelder.”